Towarzystwo Teatralne ma przyjemność poinformować, że dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Muzyczny ślad”, realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca przygotowujemy kolejne nagrania DVD. Na MFM odbędzie się prapremiera światowa operetki Stanisława Moniuszki „Ideał, czyli nowa Precjoza”, która zostanie zapisana i wydana w formie DVD – również dzięki dofinansowaniu Urzędu Marszałkowskiemu Województwa Dolnośląskiego. Filmowa premiera opery „Karmaniol, czyli Francuzi lubią żartować” już na Międzynarodowym Festiwalu Moniuszkowskim w Kudowie-Zdroju!

Libretto – Oskar Korwin-Milewski
Kierownictwo muzyczne – Stanisław Rybarczyk
Inscenizacja i reżyseria – Roberto Skolmowski
Kostiumy – Anna Utko
Choreografia – Elżbieta Lejman-Krzysztyniak
Multimedia – Wojciech Hejno
Opracowanie i rekonstrukcja partytury – Maciej Prochaska
Opracowanie i transkrypcja rękopisu libretta – Agata Chodorek i Maciej Prochaska
Konsultacja naukowa – dr Grzegorz Zieziula
Korepetytor-pianista – Mateusz Słowikowski

Obsada:

Porządzki, obywatel dziedzic – Julian Skrzymowski
Karol, syn jego – Marek Belko
Emina, wychowanica, potem cyganka – Sylwia Gorajek
Uczocki, były Professor, przyjaciel domu – Piotr Danieluk
Andrzej, dawny sługa – Dominik Kujawa
Krzetyna – Mikołaj Bońkowski

Oraz:
Aleksandra Dyrna, Urszula Milewska, Katarzyna Radoń, Alicja Trela, Paweł Frasz, Daniel Misiek, Bartosz Nowak, Iwo Sabadasz, Michał Stypułkowski, Michał Zborowski

 

 

W styczniu 1841 roku wileńska publiczność obejrzała dwuaktowy Ideał, czyli Nową Precjozę. Była to druga – po wystawionym jesienią 1839 Noclegu w Apeninach – operetka Stanisława Moniuszki. Tym razem tekst dostarczył jego rówieśnik, Oskar Korwin-Milewski, właściciel majątku Cycyn usiłujący w tym czasie zrobić karierę literacką (w przyszłości jednak pióro porzuci, by po niezwykle korzystnym ożenku z Weroniką z Wołk-Łaniewskich stać się jednym z najbogatszych właścicieli ziemskich na Litwie). Chociaż nie znamy dokładnych okoliczności prapremierowego spektaklu danego przez legendarną trupe Wilhelma von Schmidtkoffa, w wileńskiej prasie pojawiła się pierwsza (i jedyna) recenzja podpisana inicjałami „J.B.” Zacytujmy jej fragment zawierający streszczenie libretta: „Karol, młokos na wsi wypieszczony i marzeniami egzaltowanych poetów przekarmiony wyleciał na świat i tam – poznawszy się z Esmeraldą i Precjozą (*) – zakochał się w ich obrazie. Powróciwszy do domu, nie chciał żenić się z Eminą, narzeczoną jemu dziewczyną, lecz postanowił doczekać się Cyganki mającej doń przywędrować z ruin Grenady i pięknych dolin Hiszpanii. Jego ojciec, obywatel ziemski Porządzki, by go uratować ubrał ową Eminę jako Cygankę Kaldę, dał jej gitarę, kazał śpiewać i tańczyć, słowem wyposażył we wszystkie atrybuty Cyganki. Oczarowany Kaldą Karol rozkochał się, uciekł z Cyganka do koczowiska i tam – cygańskim obyczajem – z nią się ożenił. Tu dopiero zawstydzony przez ojca (który się jako naczelnik Cyganów wystroił) wyrzekł się zwiewnych ideałów, a rozpoznawszy w Kaldzie Eminę, materialną poślubił żonę. Taki przedmiot, taki pomysł, dał wszystko, czego trzeba do opery-komedyi: uciecha dla widzów z samego położenia osób wynikająca, tańce, śpiewy, malownicze sceny zbiorowe, wszystko to było dobre i na swoim miejscu. Napisał to pan Oskar Milewski, człowiek zupełnie młody, jak nam wiadomo: tylko w tej szczęśliwej porze myśl młodzieńca w wyższą ulatuje sferę i udaje się jej tak gorąco i z tak płomienną poezją idealnie malować uczucia, jak on to uczynił. Silna instrumentacja i nowe melodie operę pana Moniuszki prawdziwie zalecają. Obiecują, że się spełnią o nim przepowiednie panów Stanisława Lachowicza i Józefa Ignacego Kraszewskiego.” Do naszych czasów dzieło dotrwało w postaci autografu libretta (tekst pisany ręka Milewskiego zawiera liczne korekty, poprawki i dopiski Moniuszki) oraz autografu partytury orkiestrowej, w której kompozytor niestety nie wpisał tekstu. Żmudną pracę scalenia muzyki z tekstem słownym wykonali Maciej Prochaska (autor niezwykle udanej rekonstrukcji partytury) i Agata Chodorek (ta wybitna specjalistka w zakresie wokalistyki rozwikłała wszystkie zagadki związane z podłożeniem tekstu pod muzykę i z jego prawidłową akcentacją). Autorem opracowania libretta i współczesnej wizji spektaklu jest znakomity reżyser Roberto Skolmowski. —– (*) Mowa o cygańskich pięknościach uwiecznionych w literaturze epoki romantyzmu: w powieści Victora Hugo Notre-Dame de Paris oraz w czteroaktowej sztuce Piusa A. Wolffa pt. Preciosa, opatrzonej muzyką przez Carla M. Webera (wystawianej w Polsce w przekładzie Józefa Dionizego Minasowicza).
dr Grzegorz Zieziula, Instytut Sztuki PAN